ยอดที่สูงที่สุดของทั้งอุทยานแห่งชาติศรีลานนา และเป็นต้นน้ำของลำห้วยที่ไหลลงเขื่อนแม่งัดกับแม่น้ำปิงตอนบน อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่
กดที่ภาพเพื่อดูขนาดใหญ่
คนส่วนใหญ่รู้ว่าดอยจอมหดเป็นยอดที่สูงที่สุดในอำเภอพร้าว แต่ข้อมูลจากอุทยานแห่งชาติศรีลานนาระบุไปไกลกว่านั้น
ดอยจอมหดคือยอดที่สูงที่สุดของทั้งอุทยานแห่งชาติศรีลานนา ซึ่งมีพื้นที่ราว 1,406 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมสามอำเภอคือพร้าว แม่แตง และเชียงดาว
ความสูงที่ปรากฏในแหล่งข้อมูลต่างๆ อยู่ระหว่าง 1,713 ถึง 1,731 เมตร ซึ่งต่างกันเล็กน้อยตามวิธีวัดและจุดอ้างอิง
สิ่งที่ทำให้ดอยจอมหดสำคัญกว่าการเป็นแค่จุดชมวิว คือมันเป็นต้นน้ำลำธารของลำห้วยหลายสายที่ไหลลงสู่เขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชลและแม่น้ำปิงตอนบน
แปลว่าน้ำที่คุณเห็นรอบต้นฉำฉากลางน้ำที่ทะเลสาบผาแดง มีต้นทางมาจากยอดดอยลูกนี้ เป็นเส้นเรื่องเดียวกันที่เชื่อมจุดสูงสุดกับจุดที่คนรู้จักมากที่สุดของอำเภอ
ต่างจากดอยโมอายที่เดินขึ้นได้ในไม่กี่ชั่วโมง ดอยจอมหดต้องวางแผนจริงจัง และมีสองวิธี
เส้นทางรถยาวราว 15 กิโลเมตร และเป็นทางขึ้นเขาตลอด ต้องใช้รถขับเคลื่อนสี่ล้อเท่านั้น รถเก๋งและรถกระบะขับสองล้อขึ้นไม่ได้
ในพื้นที่มีชาวบ้านรับจ้างนำขึ้นด้วยรถกระบะ ซึ่งเป็นวิธีที่คนส่วนใหญ่เลือก เพราะปลอดภัยกว่าและคนขับรู้สภาพเส้นทางในแต่ละฤดู
เส้นทางเดินเริ่มจากบ้านม่อนหินไหล ตำบลแม่ปั๋ง นักเดินป่าส่วนใหญ่ใช้เวลาสองวันหนึ่งคืน โดยค้างแรมระหว่างทางแล้วขึ้นยอดตอนเช้ามืดเพื่อรอทะเลหมอกและแสงแรก
เส้นทางนี้เป็นการเดินป่าจริง ไม่ใช่ทางเดินที่มีป้ายบอกทาง ควรมีคนนำทางท้องถิ่นเสมอ
ดอยจอมหดอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติศรีลานนา และเป็นพื้นที่ป่าต้นน้ำชั้นหนึ่ง ต้องติดต่ออุทยานฯ ก่อนเข้าพื้นที่ทุกครั้ง ไม่ใช่แค่แนะนำ แต่เป็นข้อกำหนด
โทร 053-479070 หรือ 053-479079 เพื่อสอบถามว่าเส้นทางเปิดหรือไม่ ต้องเตรียมเอกสารอะไร และมีเจ้าหน้าที่นำทางว่างช่วงไหน
บนยอดดอยมีพระธาตุจอมหดประดิษฐานอยู่ ซึ่งชาวบ้านในพื้นที่ขึ้นไปสรงน้ำเป็นประเพณีประจำปี
ประเพณีนี้บอกอะไรบางอย่างเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างคนพร้าวกับภูเขาลูกนี้ — มันไม่ได้เป็นแค่ยอดเขาสูง แต่เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่คนขึ้นไปด้วยเหตุผลทางศรัทธามาก่อนที่จะมีคนขึ้นไปถ่ายรูป
ในอำเภอพร้าวมีพระธาตุอีกองค์ชื่อคล้ายกันคือ พระธาตุจอมหิน อยู่ที่หมู่ 5 บ้านทุ่งห้า ตำบลป่าตุ้ม บนเขาที่เรียกว่าดอยธาตุ ห่างจากตัวอำเภอไปทางทิศตะวันออกราว 5 กิโลเมตร
เป็นคนละแห่งกับพระธาตุจอมหดบนยอดดอย และเข้าถึงง่ายกว่ามาก
จุดเริ่มอยู่บ้านม่อนหินไหล ตำบลแม่ปั๋ง ซึ่งเป็นโซนเดียวกับที่เที่ยวหลักของอำเภอ
ทางหลวง 1150 สายเชียงดาว – พร้าว – เวียงป่าเป้า สังเกตทางแยกที่กิโลเมตร 29–30 แล้วเข้าไปอีก 8 กิโลเมตร
ความสูงที่ปรากฏในแหล่งข้อมูลต่างๆ อยู่ระหว่าง 1,713 ถึง 1,731 เมตรจากระดับน้ำทะเล ซึ่งต่างกันเล็กน้อยตามวิธีวัดและจุดอ้างอิง เป็นยอดที่สูงที่สุดของทั้งอุทยานแห่งชาติศรีลานนา ไม่ใช่แค่ของอำเภอพร้าว
มีสองวิธี วิธีแรกคือขึ้นด้วยรถขับเคลื่อนสี่ล้อ ระยะทางราว 15 กิโลเมตรเป็นทางขึ้นเขาตลอด รถเก๋งและรถกระบะขับสองล้อขึ้นไม่ได้ วิธีที่สองคือเดินป่าจากบ้านม่อนหินไหล ตำบลแม่ปั๋ง ใช้เวลา 2 วัน 1 คืน โดยค้างแรมระหว่างทางแล้วขึ้นยอดตอนเช้ามืด
ต้องครับ ดอยจอมหดอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติศรีลานนาและเป็นพื้นที่ป่าต้นน้ำชั้นหนึ่ง ต้องติดต่ออุทยานฯ ก่อนเข้าพื้นที่ทุกครั้งที่เบอร์ 053-479070 หรือ 053-479079 ควรติดต่อล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งสัปดาห์
มีพระธาตุจอมหดประดิษฐานอยู่ ซึ่งชาวบ้านในพื้นที่ขึ้นไปสรงน้ำเป็นประเพณีประจำปี ไม่ใช่พระธาตุจอมหินซึ่งเป็นคนละแห่ง อยู่ที่บ้านทุ่งห้า ตำบลป่าตุ้ม ห่างจากตัวอำเภอราว 5 กิโลเมตรและเข้าถึงง่ายกว่ามาก
เดือนตุลาคมถึงมกราคมดีที่สุด ฟ้าเปิด อากาศเย็น และทะเลหมอกชัดที่สุด ควรเลี่ยงกุมภาพันธ์ถึงเมษายนซึ่งเป็นฤดูเผาในภาคเหนือ ทัศนวิสัยจากยอดแทบไม่เหลือและอาจมีคำสั่งปิดพื้นที่ ส่วนหน้าฝนทางรถลื่นและอาจสัญจรไม่ได้